De opkomst van hi-res audio

Hi-res audio is geluid met een hoge resolutie. Wie naar hi-res audio luistert, hoort elk detail van muziek en geniet dus meer dan ooit. Beluister een opname van een live-concert en je krijgt het gevoel dat je echt bij het concert bent. De groeiende populariteit van hi-res geluid is te danken aan meerdere factoren. Zo zijn er meer speakers, koptelefoons en andere apparaten die hi-res kunnen afspelen. Daarnaast krijgen apparaten steeds meer opslagruimte en zorgen hogere internetsnelheden ervoor dat je makkelijker kunt streamen. Tot slot maken ook verbeterde compressietechnieken het gebruik van hi-res audio een stuk aantrekkelijker.

Wat is audio met hoge resolutie?

Geluid dat beschikt over hoge resolutie is simpel gezegd audio die over geen of minimale compressie beschikt, waardoor de kwaliteit van de muziek een stuk hoger ligt dan die van bijvoorbeeld een MP3-bestand of zelfs een CD. Door het kleiner maken, ook wel comprimeren, gaan er details verloren. Hierdoor wordt het bereik kleiner en zijn subtiele details niet meer te horen bij een MP3. Hi-res audio gebruikt bij het afspelen hogere sample-snelheden dan de norm is bij CD’s, waardoor alle details worden behouden en er dus een groter bereik wordt gecreëerd. Het enige nadeel van hoge resolutie audio is dat het formaat meestal een stuk groter is dan die van een MP3-bestand. Gelukkig zijn er nieuwe compressietechnieken die dit tegengaan.

Kwaliteit Aantal bits (bitrate) Aantal kHz (samples per seconde)
CD 16-bits 44.1 kHz
Hi-res audio 24-bits 192 kHz
HFPA Disc 24-bits 96 kHz

 

Een CD beschikt over 16-bits met 44.1 kHz. Dat is op zich niet slecht, maar de originele opnames beschikken vaak over een veel hogere bitrate(bits) en sample frequentie (kHz). Er gaat dus van alles verloren bij het comprimeren van deze opnames, voor een CD of MP3. Bij hoge resolutie audio blijven de opnames in originele staat en is de kwaliteit van het geluid ook zoals het in de studio te horen was. Er is geen duidelijke standaard voor hoge resolutie audiobestanden, maar de meest gebruikte specificaties zijn 24-bit/96 kHz (3,2 keer beter dan CD’s) en 24-bits/192 kHz (6,5 keer beter dan CD’s). Dit is wel afhankelijk van de originele opname, het kan voor sommige bestanden wat lager liggen. Deze afbeelding laat het verschil zien tussen de originele opname, hoe het gecomprimeerde bestand eruit ziet bij CD’s en de audio met hoge resolutie.

Super Audio CD en Blu-ray Audio

Hoge resolutie audio is niet compleet nieuw. In 1999 kwam er de Super Audio CD. De Sacd is net zo groot als een CD en heeft dezelfde vorm, maar verschilt in afspeelmethodes, audiokwaliteit en opslaggeheugen. Toentertijd werd er gedacht dat deze dics een echte hype zou worden, maar deze is uitgebleven. Vandaag de dag is er nog een kleine markt overgebleven, die zich focust op de audiofiele gemeenschap. Veel high-end blu-ray en DVD-spelers beschikken over de mogelijkheid om Super Audio CD’s weer te geven.

De High Fidelity Pure Audio disc

Een aantal jaren terug is er een vervanger gekomen voor de Super Audio CD, namelijk de High Fidelity Pure Audio disc. Misschien heb je ze wel in de winkel zien liggen, de blu-ray dics met de grijze, transparante verpakking. Deze dics beschikken alleen over muziektracks, maar dan wel in de hoogst mogelijke kwaliteit. Ze zijn voorzien van een minimale audiokwaliteit van 24-bit/96kHz en horen net zo te klinken als de artiest bedoeld heeft. Het verschilt natuurlijk wel per weergave-apparatuur of de muziek ook met de hoogst mogelijke kwaliteit uit de speakers komt.

Digitale bestanden

Compressie is meestal nodig om het bestand zo klein te kunnen maken, zodat er veel nummers op je computer, mobiel of MP3-speler (!) passen. Daarnaast zorgt compressie ervoor dat je minder MB’s gebruikt wanneer je bijvoorbeeld muziek streamt via je 4G-abonnement. Dit zorgt er dan ook voor dat de kwaliteit van je muziek erg achteruit gaat. Er zijn echter wel speciale compressietechnieken die de kwaliteit van geluid zo hoog mogelijk houden:

WAV: Dit bestand kan door veel audio-apparatuur worden afgespeeld en is ontwikkeld voor Windows. De bestanden zijn wel erg groot, omdat er geen gebruik is gemaakt van compressie. 
AIFF: Dit audioformaat is ontwikkeld voor Mac en kan ook door veel apparatuur worden afgespeeld. Ook deze bestanden zijn erg groot, door geen compressie.
ALAC: ‘Apple Lossless’ is ontwikkeld door Apple en maakt ook gebruik van compressie, zonder kwaliteitsverlies.
DSD: Audiobestanden die ook worden gebruikt voor het maken van Super Audio-cd’s. Echter is het probleem dat er nog weinig spelers, versterkers en receiver zijn die dit ondersteunen.
FLAC: Het meest gebruikte bestandsformaat voor hoge resolutie op dit moment. Dit bestand biedt compressie zonder kwaliteitsverlies.

Er zijn verschillende online webshops waar je hoge resolutie albums kan kopen. Bij het aanschaffen van deze muziek heb je keuze uit de verschillende bestandsformaten. Daarnaast kiezen steeds meer muziekdiensten voor het streamen in hi-reskwaliteit. Bij Spotify is bijvoorbeeld veel muziek in hoge resolutie te beluisteren.

Hi-res audio apparatuur

Om de hierboven audiobestanden te kunnen afspelen, heb je apparatuur nodig die hier mee om kan gaan. Wanneer je voor FLAC-bestanden kiest, kun je gaan voor een receiver of versterker die muziek afspeelt, wanneer je streamt vanuit je thuisnetwerk of je USB-stick koppelt. Bij zware WAV-, AIFF- of DSD-formaten kan de streaming niet altijd snel genoeg zijn om de muziek ook vloeiend weer te geven. Digitale bestanden kunnen door een mediaspeler of DAC worden gedecodeerd en vervolgens door een versterker of receiver worden afgespeeld. Deze moeten echter wel over de ondersteuning van de gekozen bestandsformaat beschikken. Veel hifi-componenten ondersteunen één of twee van de hiervoor genoemde bestanden, maar dit is bij alles-in-één home cinema sets meestal nog niet het geval. Daarnaast is het handig dat de luidspreker die je gebruikt overweg kan met alle frequenties en jouw muziek ook in de hoogste kwaliteit afspeelt. Dit is helaas niet bij elke speaker zo, alleen de betere speakers beschikken over de mogelijkheid van het afspelen met hoge resolutie. Dit zijn bijvoorbeeld diverse Sony multiroom speakers.